به جه دلیل انسان خلیفه الله است

img

خداوند هنگامى که خواست در زمین جانشینى براى خودش قرار دهد، موضوع را با فرشتگان در میان گذاشت‌، فرشتگان چنین گفتند: “…قَالُوَّاْ أَتَجْعَل‌ُ فِیهَا مَن یُفْسِدُ فِیهَا وَ یَسْفِکُ الدِّمَآءَ وَ نَحْن‌ُ نُسَبِّح‌ُ بِحَمْدِکَ وَ نُقَدِّس‌ُ لَک…؛(بقره‌،۳۰)…گفتند: آیا در آن کسى را می‌گمارى که در آن فساد انگیزد و خون‌ها بریزد؟ و حال آن که ما با ستایش تو، (تو را) تنزیه می‌کنیم‌، و به تقدیست می‌پردازیم‌…”

خداوند در پاسخ آنان فرمود: “…إِنِّی‌َّ أَعْلَم‌ُ مَا لاَ  تَعْلَمُون‌َ ؛(بقره‌،۳۰)…من چیزى می‌دانم که شما نمی‌دانید.”

از ابن عباس و ابن مسعود نقل شده که منظور از آن چه خدا می‌دانست و فرشتگان نمی‌دانستند، کبر، عجب و معصیت ابلیس است‌. گویا خداوند می‌خواهد بگوید من می‌دانم منشأ این اعتراض‌، کبر و حسادت ابلیس نسبت به خلافت آدم است‌.

از قتاده نقل شده که مراد، پیامبران و صالحان از ذریّه آدم است‌؛(التبیان‌، شیخ طوسی‌، مکتب الاعلام الاسلامی‌، ج ۱، ص ۱۳۵.) یعنى شما نمی‌دانید که چه پاکان و بزرگانى از ذریّه آدم‌، پا به عرصه وجود می‌گذارند و شما نمی‌دانید که آفرینش آدم لطف خفی‌ّ خداست‌؛ زیرا پیامبران و امامانى از او پدید می‌آیند که با داشتن شهوت و غضب‌، در برترین درجه طهارت و عصمت و عبادت قرار دارند و در هدایت و اصلاح مردم براى عبودیت خدا کوشش می‌کنند.

شما تنها یک روى سکّه را دیده‌اید و نمی‌دانید که اگر در این ترکیب و درگیرى عقل با شهوت و غضب‌، عقل غلبه یابد، صفاتى چون عفت‌، شجاعت‌، انصاف و… پدید می‌آید و آثارى چون احاطه بر جزئیات و استنباط صناعات و استخراج منافع زمین از قوّه به فعل‌، آشکار می‌شود.

شما نمی‌دانید که در انسان استعداد آگاهى از اسمأ است که شما از آن بی‌خبرید و توان آموختن آن را نیز ندارید و من براى همین جهت او را می‌آفرینم‌.

از آن جا که آگاهى از غیب مختص خداوند است و هر مقدار که خداوند به دیگران یاد دهد، می‌دانند. علم به وجود چنین استعدادى در آدم از موارد غیب بود که تنها خدا می‌دانست‌. از این رو، در ادامه خداوند فرمود: “…أَلَم‌ْ أَقُل لَّکُم‌ْ إِنِّی‌َّ أَعْلَم‌ُ غَیْب‌َ السَّمَـَوَ َت‌ِ وَ الاْرْض‌ وَ أَعْلَم‌ُ مَا تُبْدُون‌َ وَ مَا کُنتُم‌ْ تَکْتُمُون‌َ ؛(بقره‌،۳۳) آیا به شما نگفتم که من نفهته آسمان‌ها و زمین را می‌دانم و آن‌چه را آشکار می‌کنید و آن چه را پنهان می‌داشتید می‌دانم‌؟”(ر.ک‌: تفسیر المیزان‌، علامه طباطبایی‌، ج ۱، ص ۱۱۶، دفتر انتشارات اسلامى ، تفسیر تنسیم‌، آیت اللّه جوادی‌، ج ۳، ص ۸۰ـ۸۴، مرکز نشر اسرأ ، تفسیر نمونه‌، آیت اللّه مکارم شیرازى و دیگران‌، ج ۱، ص ۱۷۱ـ۱۷۹، دارالکتب الاسلامیه‌.)

نویسنده : admin

admin

مطالب مرتبط

2 دیدگاه برای “به جه دلیل انسان خلیفه الله است”

ارسال دیدگاه